Mülkiye geleneğinde piyasa eleştirisi vardır

 

Korkut Boratav

En köklü gelenek, Mülkiye’nin kamu yönetimine veya daha geniş anlamda kamu sektörüne nitelikli uzman yetiştiren bir kurum olmasından kaynaklanır. Bu, öğretim üyelerinde ve öğrencilerde (örneğin “devlete sahip çıkmak” önceliğinde gözlenen türden) belli ideolojik tavırların oluşmasına katkı yapmıştır.

Buna, benim Mülkiye’de asistanlığa başladığım 1960’lı yıllarda, yeni öğeler eklendi. 27 Mayıs askeri darbesine giden yolda, iktidarın aşınmasına, giderek devrilmesine yol açan öğrenci gösterilerine, öğretim üyelerinin de katılmasıyla Mülkiye önemli bir katkı yaptı. Bu, devlete, siyasi iktidarlara özellikle demokratikleşme özlemlerine dayalı eleştirel perspektifle bakabilen bir atmosferin Mülkiye geleneğine katılması anlamına geldi. 1961 Anayasasının getirdiği ortamda sonraki yıllarda bu perspektife belli ölçülerde düzen karşıtı, “sol” öğeler de katıldı. Böylece, ilk bakışta birbiriyle uzlaşmaz görünebilen devletçi, demokratik ve sol öğelerin birleşmesinden oluşan bir Mülkiye geleneği oluştu. Mülkiye’nin yakın geçmişinde bu üç öğeden herbirinin güçlü dayanakları vardı ve bunlardan oluşan bir sentez mümkün olmuştur.

12 Eylül rejimi Mülkiye’ye ağır bir darbe vurdu. Tasfiyeler, istifalar, YÖK rejimi Mülkiye geleneğinin demokratik ve “sol” öğelerini büyük ölçüde sarstı. Önceki çeyrek yüzyılın Mülkiyesi tarihe karıştı mı? Göreceğiz.

“Serbest piyasa ekonomisi” diye pazarlanan ve yüceltilen kaynak tahsisi ve bölüşüm mekanizmalarına dönük en can alıcı eleştiriler, Mülkiye geleneğinde vardır. Burada, “Mülkiye” sözcüğünü sembolik olarak kullanıyorum; Mülkiye dışından pek çok düşünürün de sözünü ettiğim eleştiri kervanına katkı yaptıklarını vurgulayarak… Ancak, hem 12 Eylül rejiminin hedef aldığı kurumlar listesinin başında Mülkiye’nin yer alması; hem de Turgut Özal’ın saplantı boyutlarına gelen Mülkiye karşıtlığı anlamlıdır. Egemen sınıfların, Mülkiye geleneği diye adlandırılabilecek sentezden çok tedirgin olduğunu göstermektedir.{jcomments on}

Dergi Arşivi

arsivYarınlar'ın geçmiş tüm sayılarına, yayınlamış tüm yazılarına ulaşabilirsiniz.

Bilim ve Gelecek

bilim-ve-gelecek-99