Akademiye işletme mantığı dayatılıyor

 

Faruk Alpkaya

Ben Kemal Gürüz YÖK Başkanı olduğunda, 90’ların sonunda bir yazı yazmıştım, üniversitenin dört işlevini değiştirmek istiyorlar diye. Birincisi, eğitimin bir kamu hizmeti olma niteliğini; ikincisi, üniversitelerin kamu kurumu olma niteliği; üçüncüsü, öğrencilerin niteliği; dördüncüsü de burada çalışan insanları birer kamu ajanı olmaktan çıkarıp piyasa koşullarında çalışan insanlar haline dönüştürmek, yani kamu hizmetlisi olma statüsünü değiştirmekti. Bunun yasal adımları, 1982’de Yüksek Öğretim Kanunuyla atılmıştı. Ama bunun Anayasa ve yasaların da ötesine götürülerek uygulanması, son altı yılda olan bir şey. Öğretim görevlileri giderek daha da güvencesiz konumlara itiliyor. Örneğin doçentlikten önceki öğretim elemanları sözleşmeli konumdalar. Sözleşmeleri belli periyotlarla yenileniyor. Akademisyenler akademisyen olmaktan uzaklaştırılıp piyasada iş arayan kişiler haline dönüştürülüyor. Daha iyi iş istiyorsan piyasaya katıl ve rekabet et, deniyor. Tabi bunun yol açtığı çeşitli sorunlar var, çünkü doktorasını bitirmiş bir insan nereden baksanız otuz - otuz beş yaş arasında oluyor. En verimli olması gereken çağda kurumun dışına atılarak piyasaya itilmesi, onun medar-ı manşet derdine düşmesine yol açıyor. Bu da üniversite kurumunu da, mirasını yok ediyor aslında.


İşletme mantığı akademiye dayatılıyor. Mesela üniversitenin web sayfasında bir seminer duyurusu var; “Akademide İş Mükemmelliği Modeli” başlıklı bir seminer. Çok tehlikeli olan bir şey bu; bir iş yöneticisinin akademide iş mükemmelliği modelini sunması ve bunun heyecanla karşılanması. Bir örnek vereyim: Hobbsbawn, önemli bir sosyal bilimci. Kırk yaşına kadar hiçbir şey yazmamış bir adam. Ama kırk yaşından sonra bir yazmaya başladı, doksanlarına geldi adam ve hala yazıyor. Kitaplarının sayısı yüze yaklaşmış durumda. Makalelerinin sayısı iki bine yaklaşmış durumda. Durmadan yazıyor. Bir işletmeci mantığıyla kırk yaşına kadar hiçbir şey yazmamış bir adamı üniversitede tutmanın bir anlamı yok, çünkü işletmeci bir verim ölçütü çıkartır ve standart bir malı belli bir verimle üretmeyi amaçlar.{jcomments on}

Dergi Arşivi

arsivYarınlar'ın geçmiş tüm sayılarına, yayınlamış tüm yazılarına ulaşabilirsiniz.

Bilim ve Gelecek

bilim-ve-gelecek-99