UNESCO, Filistin’i üyeliğe kabul ederek büyük bir adım atmasının ardından ABD ve İsrail tarafından büyük bir tepki aldı. ABD kuruma yaptığı yardımları keserken, İsrail bölgedeki inşaatların hızlandırılması kararı aldı.

BM Bilim, Eğitim ve Kültür örgütü UNESCO’nun geçtiğimiz pazar günü büyük bir çoğunlukla aldığı Filistin’i üyeliğe kabul kararı Filistin’in statüsü tartışmalarını tekrar alevlendirdi. Yapılan oylamaya UNESCO’nun 185 üyesinden 173’ü katılırken, bunların 107’i “evet”, 14’ü “hayır” oyu verdi; 52 üye ise çekimser kalmayı tercih etti.

Heyecanlı oylama
Arap ülkelerinin yanı sıra Çin, Rusya, Brezilya, Hindistan gibi büyük ülkeler ile Asya, Afrika ve Latin Amerika ülkelerinin çoğunluğu Filistin’e destek verdi. AB üyelerinden Fransa, İspanya, Yunanistan, İrlanda, Belçika, Avusturya, Malta, Danimarka, Macaristan ve Hırvatistan, Filistin’in üyeliği lehine oy kullandı. Fransa’nın çekimser oy kullanması beklenirken son anda karar değiştirmesi şaşkınlık ile karşılanırken, İngiltere ve İtalya başta olmak üzere AB üyelerinin bir kısmı, Japonya ve Kore çekimser oy kullandılar. “Hayır” oyu verenler arasında ise ABD, Kanada, Almanya, Hollanda ve Romanya öne çıkan ülkeler.

Oylama sonuçları açıklandığında üye ülkeler Filistin’i ayakta alkışladı. Yapılan törende Filistin bayrağı üye devletlerin bayrakları arasına asıldı. Oylamayı takiben Genel Konferans Başkanı Katalin Bogyay ve UNESCO Genel Direktörü İrina Bokova, Filistin’i kutlayan konuşmalar yaparken, Filistin Dışişleri Bakanı Riyad Malki UNESCO üyelerine teşekkür etti.

İsrail Filistini, ABD dünyayı cezalandırmaya karar verdi
Oylamanın ardından konuşan İsrail’in UNESCO Büyükelçisi Nimrod Barkan AFP’ye, “Lehte oy veren ülkelerin İsrailin pozisyonu üzerindeki nüfuz kabiliyeti hiç şüphesiz zayıflayacak” dedi. Oylama sonucu için “UNESCO için bir trajedi” ifadesini kullanan Barkan,“Bu kurum bilimkurguyla değil, bilimle uğraşır. Fakat ne yazık ki şimdi bilimkurguyu gerçek kabul etmiştir” dedi.

Fakat İsrail cephesinden gelen asıl önemli darbe, “Sekizler” olarak bilinen İsrail Güvenlik Kabinesi’nin dün yaptığı toplantıda Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimlerini hızlandırma ve İsrail’in Filistin yönetimi adına topladığı gümrük, vergi ve benzeri fonlardan oluşan aylık para transferini ikinci bir gelişmeye karar geçici olarak durdurma kararı alması oldu. Söz konusu fonlar, Filistin yönetimi maliyesi için en önemli kaynaklardan biriydi.

Oylamayı izlerken ABD’nin UNESCO temsilcisi David Killion’un, sonucu gördüğünde elini başının üzerine koyarak tepki göstermesi oylamanın ilginç görüntülerinden biri oldu. ABD, BM’nin diğer kurumlarının da kapısını açacağı endişesi ile şiddetle karşı çıktığı oylamada istediği sonucu elde edememesi sonucu UNESCO’ya yaptığı 60 milyon dolarlık yardımı keseceğini açıkladı. ABD’nin 1990 yılında Filistin’i tanıyan BM kurumlarına yardım yapılamayacağı ile ilgili kanunu gerekçe gösterildi. ABD daha önce de 19 sene benzer gerekçelerle boykot ettiği UNESCO’ya 2003 yılında tekrar katılmıştı. Söz konusu yardım, UNESCO’nun genel bütçesinin yüzde 22’sini oluşturuyordu.

Arap ülkeleri UNESCO’ya parasal desteği tartışıyor
Dünya mirası, okuryazarlık, bilim, temiz su kaynaklarına ulaşılabilirlik, eğitimde kızlara eşit imkan sunulması gibi meselelerle uğraşan ve BM'nin takdir edilen kurumları arasında yer alan UNESCO'nun genel direktörü Bokova karşılarına hemen çıkabilecek bir finansal sorunun baş göstermesinden endişe ettiklerini açıklarken, Arap ülkeleri arasında ortaya çıkan finansal açığı gidermek yönünde bir tartışma başlamış durumda. Bu konuda henüz net bir girişim ya da açıklamanın gelmezken UNESCO’nun aldığı bu kararın Filistin’in önünü açıp açmayacağını da zaman gösterecek.

02.11.2011 / sol.org.tr